Έχει περάσει αρκετός καιρός από το τελευταίο μας “ταξίδι” οπότε η επόμενη στάση μας οφείλει να είναι πραγματικά ξεχωριστή.
Ένα αποστακτήριο που συμβαδίζει όσο κανένα άλλο με την ίδια την ιστορία του σκωτσέζικου ουίσκι και ίσως το μοναδικό αποστακτήριο -τέτοιας εμβέλειας- που έχει παραμείνει πραγματικά ανεξάρτητο σε όλη την πορεία του.
Μιλάω φυσικά για το Glenfiddich!
Hit The Road
Με ορμητήριο το Εδιμβούργο, ο συντομότερος και ομορφότερος τρόπος να φτάσεις στο Speyside είναι με αυτοκίνητο. Περίπου 260 χλμ και 3,5 ώρες μακριά, βρίσκεται η «καρδιά» των Highlands. Η διαδρομή είναι πανέμορφη και καθώς διασχίζεις την ενδοχώρα από τα Lowlands προς το Speyside συναντάς μοναδικά φυσικά τοπία και αξιοθέατα όπως η γέφυρα Forth, η Loch Leven, το μεσαιωνικό χωριό Pitlochry και φυσικά διασχίζεις τον πανέμορφο εθνικό δρυμό Cairngorms National Park.
Στην κορυφή του δρυμού αρχίζεις να συναντάς τις πρώτες πινακίδες που σε καλωσορίζουν στο Malt Whisky Trail και ξέρεις πως είσαι εκεί ακριβώς που έπρεπε να είσαι. Cardhu, Aberlour, Glenlivet, Benromach, Glen Grant είναι μόνο μερικά από τα αποστακτήρια που συναντάς αν ακολουθήσεις τη σηματοδοτημένη διαδρομή. Φυσικά ένα από αυτά είναι και το Glenfiddich που βρίσκεται στην πόλη του Dufftown.
Το αποστακτήριο Glenfiddich
Ήταν 1886 όταν ο William Grant αποφασίζει να παραιτηθεί από διευθυντής στο Mortlach μετά από 20 χρόνια για να χτίσει το δικό του αποστακτήριο στο Dufftown με τη βοήθεια των επτά γιων και των δύο κορών του. Για τον σκοπό αυτό, έρχεται σε επαφή με την Elizabeth Cumming του Cardhu και αγοράζει όλον τον πρώιμο εξοπλισμό του αποστακτηρίου έναντι 120 βρετανικών λιρών!
Η Elizabeth Cumming είχε αναλάβει το Cardhu λίγα χρόνια πριν και ήθελε να μεταβάλει τον χαρακτήρα του από έντονο και μεστό σε ελαφρύ και ανθικό. Ο έντονος και μεστός χαρακτήρας που προέκυπτε από τους μικρούς αποστακτήρες του Cardhu, όμως, ήταν ακριβώς αυτό που ήθελε ο William Grant για το δικό του απόσταγμα.
“Glenfiddich” στα σκωτικά γαελικά σημαίνει “Κοιλάδα του Ελαφιού”
Την Ημέρα των Χριστουγέννων του 1887, η πρώτη σταγόνα αποστάγματος βγαίνει από τους αποστακτήρες του και τα υπόλοιπα είναι ιστορία.
To 1892, o William Grant χτίζει και δεύτερο αποστακτήριο ακριβώς δίπλα από το Glenfiddich, το The Balvenie, χρησιμοποιώντας και πάλι μεταχειρισμένους αποστακτήρες, από το Lagavulin αυτή τη φορά.
To 1923 και ενώ η Ποτοαπαγόρευση στις ΗΠΑ βρίσκεται στο απόγειό της και η ζήτηση για σκωτσέζικο ουίσκι στα τάρταρα, ο εγγονός του William, Grant Gordon, αναλαμβάνει το αποστακτήριο και παίρνει την παράδοξη για την εποχή απόφαση να αυξήσει την παραγωγή αντί να την μειώσει ή να την αναστείλει εντελώς όπως σχεδόν όλα τα υπόλοιπα αποστακτήρια. Η απόφαση αυτή αποδείχθηκε κομβική καθώς με την άρση της Ποτοαπαγόρευσης, το Glenfiddich είχε άμεσο διαθέσιμο απόθεμα άρα και τεράστιο προβάδισμα έναντι του ανταγωνισμού.
Η μεγάλη ζήτηση για ουίσκι του Glenfiddich στα 50s οδήγησε τον Charles Gordon (δισέγγονος του ιδρυτή) σε δύο ακόμα κομβικές και καινοτόμες αποφάσεις. Από τη μία επιμένει στην παρουσία μόνιμων χαλκουργών (coppersmiths) στο αποστακτήριο για τη συντήρηση των αποστακτήρων το 1957 και από την άλλη ιδρύει το ιδιόκτητο βαρελοποιείο (cooperage) του Glenfiddich το 1959 -μια σπάνια κίνηση για την εποχή- ώστε να ελέγχεται πλήρως η ποιότητα του ξύλου.
Το 1961 ο εμβληματικός σχεδιαστής Hans Schleger εμπνέεται από τα τρία βασικά συστατικά του ουίσκι, νερό, κριθάρι και μαγιά για να δημιουργήσει το πρωτοποριακό τριγωνικό μπουκάλι του Glenfiddich το οποίο παραμένει μέχρι και σήμερα ως “σήμα κατατεθέν” του αποστακτηρίου.
Το 1963 είναι μια χρονιά κομβική τόσο για το Glenfiddich όσο και για το σκωτσέζικο ουίσκι, και αυτό διότι το αποστακτήριο παίρνει μια απόφαση τόσο ρηξικέλευθη και τόσο ιστορική που το βάζει για πάντα με χρυσά γράμματα στα βιβλία της ιστορίας του ουίσκι. Το Glenfiddich αποφασίζει να κυκλοφορήσει και να εξάγει το “Straight Malt” του παγκοσμίως.
Είναι η στιγμή που γεννιέται ουσιαστικά η κατηγορία του Single Malt για το ευρύ κοινό. Μέχρι τότε, το “single malt” δεν υπήρχε όχι μόνο ως όρος αλλά ούτε και ως εμπορικό προϊόν εκτός Σκωτίας. Αξίζει, επίσης, να μείνουμε στο γεγονός ότι το πρώτο ευρείας κυκλοφορίας single malt whisky ήταν χωρίς δήλωση ηλικίας (NAS)!
To 1964 το “Straight Malt” μετατρέπεται σε Glenfiddich 8 Year Old Straight Malt Whisky χωρίς ουσιαστική αλλαγή στο περιεχόμενο, καθώς σύμφωνα με επίσημες πηγές και το NAS Straight Malt του 1963 ήταν ουσιαστικά 8 ετών.
Μια ακόμα καινοτομία που θα καθιερωθεί τα επόμενα χρόνια από τα περισσότερα αποστακτήρια εισάγει το 1969 το Glenfiddich καθώς ανοίγει το πρώτο Visitor Centre στη Σκωτία, θέτοντας τις βάσεις για τον σύγχρονο τουρισμό του ουίσκι.
Το 1998 εισάγεται το Solera Vat, μια καινοτομία του Master Distiller David Stewart, εμπνευσμένη από την παραγωγή του sherry. Η δεξαμενή αυτή, χωρητικότητας 35.000 λίτρων, χρησιμοποιείται για το πάντρεμα των βαρελιών που προορίζονται για το 15 Year Old και δεν αδειάζει ποτέ περισσότερο από τη μέση. Με αυτό τον τρόπο θεωρείται ότι επιτυγχάνεται ξεχωριστό “βάθος” και πολυπλοκότητα στο γευστικό προφίλ του Glenfiddich 15 Year Old.
Στον 21ο αιώνα, το Glenfiddich συνεχίζει την καινοτομία λανσάροντας το 2016 την Experimental Series ξεκινώντας με το IPA Experiment και το Project XX ενώ το 2019 το brand ανανεώνει την εμφάνιση του με το χαρακτηριστικό “V” κόψιμο στην φιάλη.
Σήμερα, το Glenfiddich είναι το πιο πολυβραβευμένο ουίσκι στον κόσμο παραμένοντας ανεξάρτητο και διευθύνεται από την 5η γενιά απογόνων του William Grant!
The Glenfiddich Visitor’s Experience
Το Glenfiddich είναι ένα πραγματικός “γίγαντας”, τόσο μεταφορικά -λόγω της σημασίας του και της κληρονομιάς του- όσο και κυριολεκτικά καθώς με παραγωγή 21 εκατομμύρια λίτρα ετησίως είναι το μεγαλύτερο αποστακτήριο single malt στη Σκωτία.
Αυτό φυσικά το κάνει απίστευτα δημοφιλές στους ταξιδιώτες με αποτέλεσμα να συγκεντρώνει εκατοντάδες επισκέπτες ημερησίως. Για να τους εξυπηρετήσει όλους, πραγματοποιεί πολλαπλά tour ταυτοχρόνως με διαφορετικές ομάδες επισκεπτών να ξεκινούν την περιήγησή τους από διαφορετικό μέρος του αποστακτηρίου!
Ο συνολικός χώρος του αποστακτηρίου είναι μεγάλος και κάθε γωνιά είναι ιδιαίτερα προσεγμένη ώστε να αντανακλά την κληρονομιά του Glenfiddich και το όραμα της οικογένειας Grant. Η εμπειρία σε κάθε περίπτωση είναι απολαυστική καθώς οι εργαζόμενοι έχουν τη γνώση και την καλοσύνη να απαντήσουν σε οποιαδήποτε ερώτηση τους απευθύνεις. Κάτι που εγώ προσωπικά εκτιμώ ιδιαιτέρως καθώς όπως ίσως μπορείτε να καταλάβετε από αυτό το άρθρο οι ερωτήσεις μου ούτε λίγες είναι ούτε τετριμμένες.
Λεπτομέρειες Παραγωγής του Glenfiddich
• To αποστακτήριο παράγει περίπου 21 εκατομμύρια λίτρα αποστάγματος ετησίως. Aυτό το κάνει το μεγαλύτερο single malt αποστακτήριο στη Σκωτία (πλέον μαζί με το Glenlivet). Εξού και το προσωνύμιο “Γίγαντας”.
• Πηγή νερού: Από την πηγή Robbie Dhu. O William Grant πίστευε τόσο πολύ στην αξία του νερού της συγκεκριμένης πηγής που αγόρασε σταδιακά όλη την έκταση γύρω από την πηγή για να διασφαλίσει ότι ποτέ κανείς δεν θα την μολύνει ή θα εκτρέψει το νερό.
• Βύνη: 100 τόνοι unpeated κριθάρι παραλαμβάνονται κάθε ημέρα. Τα Floor maltings του αποστακτηρίου σταμάτησαν το 1958.
• Πολτοποίηση: Το Glenfiddich είναι το πρώτο αποστακτήριο που χρησιμοποιεί συνεχή πολτοποίηση (mashing) με δύο μόνο παρτίδες νερού στους 65 και τους 85 βαθμούς Κελσίου.
• Ζύμωση: 32 washbacks διαθέτει το Glenfiddich. Η ζύμωση είναι μακρά και διαρκεί τουλάχιστον 72 ώρες.
• Απόσταξη: 31 συνολικά ιδιαίτερα μικροί χάλκινοι αποστακτήρες (pot stills) χρησιμοποιούνται και χωρίζονται σε δύο διαφορετικά still houses. Οι άμβυκες είναι ιδιαίτερα μικροί και έχουν βραχίονες με αρνητική κλίση ελαχιστοποιώντας την αναρροή για να παραχθεί ένα μεστό απόσταγμα.
• Ωρίμαση: Κυρίως βαρέλια πρώην-bourbon και πρώην-sherry χρησιμοποιούνται από το Glenfiddich αλλά και άλλα είδη βαρελιών χρησιμοποιούνται για ειδικές ή πειραματικές εμφιαλώσεις.
Until Next Time
Αποχαιρετώ το Glenfiddich νιώθοντας δέος αλλά και πλήρωση. Η ιστορική του σημασιά και κληρονομιά το έκανε πάντα να είναι στις πρώτες θέσεις των αποστακτηρίων που ήθελα να επισκεφθώ.
140 χρόνια ανεξαρτησίας -παρά την πληθώρα λόγων και πειρασμών για το αντίθετο- και καινοτομίας -πολλές φορές πέρα από την λογική- έχουν θεσπίσει το Glenfiddich ως πραγματικό “Γίγαντα” του σκωτσέζικου ουίσκι.
Όπως πάντα, δεν αποχαιρετούμε αλλά ανανεώνουμε το ραντεβού μας.
Μέχρι την επόμενη φορά λοιπόν…
